Հասարակություն
Ֆիրդուսի 33-րդ թաղամասում չգրանցված տարածքների հարցը շարունակում է մնալ չլուծված
Երևանի Ֆիրդուսի 33-րդ թաղամասում գտնվող Հանրապետության նրբանցք 8ա հասցեի երկու չգրանցված տարածքների նկատմամբ գույքային իրավունքների հարցը, ըստ Վարյա Սաֆարյանի, 2007 թվականից մինչ այժմ վերջնական իրավական լուծում չի ստացել։ Խոսքը 78.8 քմ և 244.44 քմ տարածքների մասին է, որոնց հասցեի գույքի կազմում ներառված լինելու հանգամանքը նա հիմնավորում է պատմական և արխիվային փաստաթղթերով։
Սաֆարյանի փոխանցմամբ՝ 78.8 քմ ցանկապատված տարածքը, ըստ հասցեի արխիվային տվյալների, 1894 թվականից եղել է Հանրապետության նրբանցք 8ա հասցեի բաղկացուցիչ մասը։ Տունը գտնվել է փողոցից ներս, և երկար տարիներ այդ տարածքով է իրականացվել տան հիմնական ելումուտը։ Նրա խոսքով՝ հետագայում տարածքից օգտվելու հնարավորություն է տրվել նաև փողոցին սահմանակից եղբոր տան կողմից, սակայն այդ հանգամանքը որևէ իրավական հետևանք չի առաջացրել։
Սաֆարյանը պնդում է, որ առանց իր համաձայնության՝ Երևանի քաղաքապետի որոշմամբ 78.8 քմ տարածքը հատկացվել է «Էլիտ Հոլդինգ»-ին, իսկ ավելի ուշ այնտեղ իրականացվել են քանդման աշխատանքներ։ Նա հարց է բարձրացնում, թե ինչպես կարող էր այդ տարածքը տրամադրվել և փոփոխության ենթարկվել, եթե դրա նկատմամբ ներկայացված գույքային իրավունքների հարցը պետական մարմինների կողմից վերջնականապես լուծված չէր։
244.44 քմ տարածքի մասով Սաֆարյանը նշում է, որ իր պահանջը հիմնված է ոչ միայն երկարատև փաստացի օգտագործման, այլև պատմական փաստաթղթերի վրա։ Դրանց թվում նա նշում է 1928 թվականի գույքաթերթը և 1934 թվականի պետական նոտարի թիվ 409 գրանցումը։ Նրա կարծիքով՝ այդ փաստաթղթերը պետք է համատեղ ուսումնասիրվեն՝ Հանրապետության նրբանցք 8ա հասցեի պատմական սահմանները և տվյալ տարածքի նկատմամբ հնարավոր գույքային իրավունքները պարզելու համար։
Սաֆարյանի խոսքով՝ 244.44 քմ տարածքը և շվաքարանով զբաղեցված հատվածը երկար տարիներ կապված են եղել «Ֆիրդուսի տոնավաճառի» առևտրային միջավայրի հետ։ Նա ասում է, որ այդ գործունեությունը նպաստել է բազմանդամ ընտանիքի կարիքների ապահովմանը։ «Safaryan v. Armenia» գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան ներկայացված նյութերի թվում, ըստ նրա, ներառվել են նաև համապատասխան լուսանկարներ։ Նա որպես հասցեի փաստացի օգտագործման վերաբերյալ փաստաթուղթ մատնանշում է նաև 28.07.2022 թվականի հատակագիծը։
Ֆիրդուսի տարածքում «գերակա հանրային շահի» հիմքով օտարման գործընթացը, ըստ ներկայացված տեղեկությունների, սկսվել է 2007 թվականին։ ՀՀ կառավարության 25.01.2007 թվականի N108-Ն որոշմամբ համապատասխան տարածքներում իրականացվող քաղաքաշինական ծրագրերը ճանաչվել են բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ։ Ավելի ուշ՝ 22.03.2018 թվականի N332-Ն որոշմամբ, Երևանի 33-րդ թաղամասի նկատմամբ կրկին ճանաչվել է բացառիկ՝ գերակա հանրային շահ, իսկ գույքերի ցանկում ներառվել է նաև «Հանրապետության նրբ., տուն 8ա» հասցեն։
Սաֆարյանը կարծում է, որ հարկադիր օտարման գործընթացի պայմաններում նախ պետք է հստակ որոշվի՝ ինչ գույք և ինչ իրավունքներ են պատկանում սեփականատիրոջը, որպեսզի հնարավոր լինի գնահատել օտարվող գույքի իրական կազմն ու միջամտության ծավալը։ Նա պահանջում է, որ պետական մարմիններն ու դատարանները ըստ էության ուսումնասիրեն ներկայացված փաստաթղթերը և տան վերջնական ու պատճառաբանված իրավական պատասխան։
Նա բարձրացնում է նաև «գերակա հանրային շահի» յոթամյա ժամկետի հարցը։ Ըստ Սաֆարյանի՝ 2007 թվականի N108-Ն որոշումն ուժի մեջ է մտել 10.03.2007-ին, իսկ 2018 թվականի N332-Ն որոշման օրինականությունը վիճարկվում է ՎԴ/5866/05/18 վարչական գործով, որի վերաբերյալ, նրա տեղեկություններով, վերջնական վճիռ դեռևս չի կայացվել։
Սաֆարյանը վկայակոչում է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 13.01.2023 թվականի որոշումը թիվ ՎԴ/0518/05/19՝ «Հայ փոքրիկ երգիչներ» վարչական գործով։ Նրա ներկայացմամբ՝ այդ որոշմամբ արտահայտվել է իրավական դիրքորոշում, ըստ որի՝ եթե նույն օտարման նպատակը կառավարության մեկից ավելի որոշումներով ճանաչվել է հանրության գերակա շահ, յոթամյա ժամկետի հաշվարկի համար էական է առաջին որոշումը, որով այդ նպատակը ճանաչվել է գերակա շահ։
Այս համատեքստում նա հարց է բարձրացնում, թե արդյոք 2007 և 2018 թվականների որոշումներով հետապնդվել է նույն նպատակը, որ պահից պետք է հաշվարկվի յոթամյա ժամկետը, և արդյոք այդ ժամկետում սկսվել է ծրագրի իրագործումը։ Նրա խոսքով՝ այս հարցերի իրավական գնահատումը դեռևս անհրաժեշտ է, մինչդեռ Հանրապետության նրբանցք 8ա հասցեի երկու տարածքների նկատմամբ գույքային իրավունքների հարցը նույնպես վերջնականապես լուծված չէ։
Աղբյուր՝ aravot.am