«Մեզնից չես փախչի». Լուկաշենկոյի խոսքը՝ Փաշինյանին ուղղված ուղերձի համատեքստում

Թուրքմենստանի «Ավազա» ազգային զբոսաշրջային գոտում անցկացված ԱՊՀ հիմնադրման 35-ամյակին նվիրված գագաթնաժողովի ընթացքում Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի և Նիկոլ Փաշինյանի կարճ շփումը հայտնվեց ուշադրության կենտրոնում։ Բելառուսի նախագահի՝ Փաշինյանին ուղղված «դե, մեզնից չես փախչի» արտահայտությունը լայնորեն քննարկվեց՝ հաշվի առնելով Հայաստան-Բելառուս հարաբերությունների վերջին լարվածությունը։

Սկզբնաղբյուրի վերլուծության համաձայն՝ Լուկաշենկոյի կատակային ձևակերպումը կարող էր կրել ավելի լայն քաղաքական ենթատեքստ և արտացոլել Մոսկվայի ու Մինսկի վերաբերմունքը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացման ու Արևմուտքի հետ մերձեցման փորձերին։ Նյութում նշվում է, որ այդ ուղերձը Երևանին հիշեցնում է Հայաստանի անվտանգային, տնտեսական և աշխարհագրական կապերի մասին հետխորհրդային տարածաշրջանի հետ։

Գագաթնաժողովում Նիկոլ Փաշինյանը խոսել է 1991 թվականի Ալմա Աթայի հռչակագրի, Հայաստան-Ադրբեջան խաղաղության գործընթացի, Վաշինգտոնի հռչակագրի շրջանակում նախատեսվող TRIPP նախագծի և տարածաշրջանային նոր լոգիստիկ ուղիների մասին։ Նա նաև նշել է, որ Թուրքիայի հետ սահմանի ու ենթակառուցվածքների վերականգնումը կարող է ձեռնտու լինել տարածաշրջանի բոլոր երկրներին։ Իլհամ Ալիևի ելույթում, ըստ նյութի, շեշտը դրվել է տարածաշրջանային լոգիստիկ ծրագրերում Ադրբեջանի առանցքային դերի վրա։

Գագաթնաժողովի շրջանակում տեղի են ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի ոչ պաշտոնական շփումները Վլադիմիր Պուտինի և Իլհամ Ալիևի հետ, ինչպես նաև հանդիպումներ Իրանի, Թուրքմենստանի և Ուզբեկստանի ղեկավարների հետ։ «ԱՊՀ պլյուս» ձևաչափով միջոցառմանը մասնակցել է նաև Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը, որը առանձնազրույց է ունեցել Վլադիմիր Պուտինի հետ։

Նյութում Լուկաշենկոյի արտահայտությունը կապվում է Հայաստանի արտաքին քաղաքական կողմնորոշման շուրջ առաջիկա քննարկումների հետ։ Ըստ այդ վերլուծության՝ Նիկոլ Փաշինյանի նախատեսվող այցը Մոսկվա կարող է կենտրոնանալ Հայաստանի՝ ԵԱՏՄ-ում լիարժեք անդամակցությունը պահպանելու կամ Եվրամիության հետ ինտեգրացիոն գործընթացները խորացնելու հարցի վրա։

ԱՊՀ գագաթնաժողովի արդյունքում ստորագրվել է շուրջ 15 փաստաթուղթ՝ ազատ առևտրի գոտու ամրապնդման, արդյունաբերական համագործակցության, անվտանգային ոլորտում համակարգման և պատմական ժառանգության պահպանության վերաբերյալ։ Հաջորդ պաշտոնական գագաթնաժողովը նախատեսված է 2027 թվականին Ուզբեկստանում, իսկ ԱՊՀ երկրների ղեկավարների ոչ պաշտոնական հանդիպումը՝ դեկտեմբերի 21-ին Սանկտ Պետերբուրգում։

Աղբյուր՝ 168.am