Ժամանց
«Այս երգեհոնը նվագելիս ինձ տանն եմ զգում». Միլկիցա Ռադովանովիչը՝ հայկական հոգևոր երաժշտության մասին
Սեպտեմբերի 26-ից անցկացվող Վահագն Ստամբոլցյանի անվան երգեհոնային երաժշտության միջազգային փառատոնի շրջանակում հոկտեմբերի 10-ին Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը մենահամերգով հանդես է եկել սերբ-նորվեգացի երգեհոնահարուհի Միլկիցա Ռադովանովիչը։ Նա նաև համերգ է տվել Կապանի արվեստի պետական քոլեջում։
Ռադովանովիչի ծրագրում ընդգրկված են եղել Կոմիտասի, Ներսես Շնորհալու, Գրիգոր Պահլավունու և այլ հայ հեղինակների ստեղծագործություններ։ Երգեհոնահարուհու խոսքով՝ հայ միջնադարյան հոգևոր երաժշտությունն իրեն հարազատ է ուղղափառ ավանդույթների ընդհանրության շնորհիվ։
«Այս երգեհոնը նվագելիս ինձ տանն եմ զգում։ Շատ հետաքրքիր զգացողություն է՝ հոգևոր երաժշտություն նվագել հենց այս երգեհոնով․ գործիքն ինքնին և նրա հնչողությունն ինձ համար առանձնահատուկ են»,– ասել է նա Aravot.am-ին տված հարցազրույցում։
Ռադովանովիչը նշել է, որ հայ հոգևոր երաժշտությունը Նորվեգիայում ևս ջերմ ընդունելության է արժանացել, քանի որ նորվեգացի ունկնդիրների համար այն նորություն էր։ Նրա խոսքով՝ այդ երաժշտությունը հոգևոր առումով մոտ է իրեն և հաճելի է այն կատարել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Նորվեգիայում և այլ երկրներում։
Երգեհոնահարուհին կարևորել է Վահագն Ստամբոլցյանի անունը կրող փառատոնին մասնակցելը։ Նա ասել է, որ ուսումնասիրել է Ստամբոլցյանի գործունեությունն ու հայկական երգեհոնային ավանդույթները, իսկ Կապանում իրեն պատմել են Հայաստանում երգեհոնային արվեստի զարգացման գործում նրա ունեցած դերի մասին։
Ռադովանովիչի համերգային ծրագիրը կառուցված է տարբեր երկրների երաժշտական ավանդույթների միջև կապ ստեղծելու գաղափարի շուրջ։ Այն ներառում է Յոհան Սեբաստիան Բախի, նորվեգացի կոմպոզիտոր Էդվարդ Գրիգի, ինչպես նաև Գերմանիայի, Իտալիայի, Սերբիայի և Հայաստանի երաժշտական ժառանգությունը։
Ժամանակակից երգեհոնային երաժշտության մասին խոսելիս նա նշել է, որ ոլորտը որոշակի դժվարություններ ունի․ քիչ մարդիկ են երգեհոն նվագում կամ հետաքրքրվում այդ երաժշտությամբ։ Նրա խոսքով՝ կոմպոզիտորները հաճախ որևէ մեղեդի կամ հոգևոր երգ ներկայացնում են ժամանակակից երաժշտական լեզվով, ինչի շնորհիվ այն երգեհոնով գեղեցիկ է հնչում և հարմար է համերգային կատարման համար։
Ռադովանովիչը նաև անդրադարձել է իր սերբական և նորվեգական երաժշտական ինքնությանը։ Նա շուրջ տասը տարի ապրում է Նորվեգիայում, որտեղ երգեհոնային երաժշտությունը մշակույթի և կրոնական ավանդույթի մաս է։ Միևնույն ժամանակ, երգեհոնահարուհին նշել է, որ իր մեջ պահպանվում են Սերբիայից եկող զգացողություններն ու երաժշտական արտահայտչամիջոցները, որոնք, նրա գնահատմամբ, լավ են համադրվում նորվեգական ազդեցությունների հետ։
Աղբյուր՝ aravot.am
