Շողացող առիթմիան ինսուլտի հիմնական պատճառներից է՝ հատկապես տարեցների շրջանում

Շողացող առիթմիան՝ նախասրտերի ֆիբրիլյացիան, ինսուլտների հիմնական պատճառներից է, հատկապես տարեցների շրջանում։ Դրա տարածվածությունն աճում է տարիքի հետ։ Խանգարումը պայմանավորված է սրտի մկանաթելերի անկանոն կծկումներով և կարող է զարգանալ ինչպես տարբեր հիվանդությունների հետևանքով, այնպես էլ՝ առանց ակնհայտ ախտաբանության։

Տարբերում են առաջնային՝ իդիոպաթիկ, և երկրորդային շողացող առիթմիա։ Դրան կարող են նպաստել հիպօքսեմիայով կամ սրտի աջ հատվածների գերբեռնվածությամբ ուղեկցվող թոքային հիվանդությունները, սինուսային հանգույցի թուլության համախտանիշը, ինչպես նաև վագուսի կամ սիմպաթիկ նյարդային համակարգի տոնուսի բարձրացումը։ Շողացման նոպաները կարող են ի հայտ գալ հանգստի, գիշերային ժամերին, ուտելուց կամ ալկոհոլ օգտագործելուց հետո, ինչպես նաև ֆիզիկական կամ հոգեհուզական լարումից հետո։

Հիվանդին գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել՝ առիթմիան պարոքսիզմայի՞ն է, քրոնիկակա՞ն, թե՞ վերջերս է սկսվել, որքան հաճախ է կրկնվում, ինչից հետո է առաջանում և ինչպիսին է սրտի կծկումների հաճախականությունը։ ԷՍԳ-ի ժամանակ ուշադրություն է դարձվում ձախ փորոքի գերաճի նշաններին, P ատամիկի ձևին ու տևողությանը, ST հատվածի փոփոխություններին, Հիսի խրձի ոտիկների պաշարումներին և նախկին ինֆարկտի նշաններին։

Շողացման որոշ նոպաներ չեն առաջացնում հեմոդինամիկայի արտահայտված խանգարումներ և կարող են աննկատ մնալ։ Նման դեպքերում անհապաղ հակաառիթմիկ բուժումը կարող է անհրաժեշտ չլինել և նույնիսկ վատթարացնել հեմոդինամիկան։ Իսկ հիվանդի վիճակի զգալի վատացման դեպքում անհապաղ բուժում է ցուցված, և սկզբնաղբյուրում որպես առավել արդյունավետ միջոց նշվում է ամիոդարոնը։ Միաժամանակ նշվում է, որ դրա երկարատև օգտագործումը կարող է առաջացնել թոքերի ֆիբրոզ, լյարդի ֆունկցիայի խանգարում, ծայրամասային նեյրոպաթիաներ, հիպո- կամ հիպերթիրեոզ և մաշկի պիգմենտացիայի փոփոխություններ։

Բուժման մոտեցումը կախված է նաև առիթմիայի առաջացման մեխանիզմից։ Սիմպաթիկ նյարդային համակարգի տոնուսի բարձրացման դեպքում կիրառվում են β-ադրենապաշարիչներ, իսկ թափառող նյարդի տոնուսի բարձրացման դեպքում՝ դիզոպիրամիդ։ Նոպաների ժամանակ կարող են օգտագործվել նաև վերապամիլն ու դիգոքսինը, սակայն դիգոքսինի ազդեցությունը դանդաղ է զարգանում և ռիթմի դանդաղեցումը սովորաբար աննշան է։

Վոլֆ-Պարկինսոն-Ուայթի համախտանիշով ուղեկցվող շողացման պարոքսիզմի ժամանակ սրտային գլիկոզիդները, β-ադրենապաշարիչները և կալցիումի ներհակորդները հակացուցված են, քանի որ կարող են արագացնել փորոքների կծկումները և հանգեցնել փորոքների ֆիբրիլյացիայի։ Այդ դեպքերում սկզբնաղբյուրը նպատակահարմար է համարում էլեկտրական կարդիովերսիան, IC խմբի դեղերն ու պրոկաինամիդը։

Բուժման հիմնական նպատակներն են փորոքների կծկումների հաճախականության կարգավորումն ու, անհրաժեշտության դեպքում, սինուսային ռիթմի վերականգնումը։ Եթե շողացող առիթմիան տևում է 48 ժամից ավելի, սինուսային ռիթմը վերականգնելուց առաջ՝ այդ թվում էլեկտրական կարդիովերսիայի դեպքում, նշանակվում է առնվազն երեքշաբաթյա հակակոագուլյանտային բուժում։ Հետագայում ռիթմը պահպանելու և կրկնությունը կանխելու համար կարող են կիրառվել IC խմբի դեղեր կամ ամիոդարոն։

Աղբյուր՝ 168.am