Բաքուն խաղաղության մասին հայտարարություններին զուգահեռ առաջ է մղում նոր պահանջներ

Ադրբեջանի իշխանությունները շարունակում են կոշտ հայտարարություններ անել Հայաստանի հասցեին՝ միաժամանակ միջազգային հարթակներում ներկայացնելով խաղաղության և տարածաշրջանային համագործակցության օրակարգ։

Ադրբեջանի նախագահի հատուկ հանձնարարություններով բանագնաց Էլչին Ամիրբեկովը Բեռնում Շվեյցարիայի պետական քարտուղար Ալեքսանդր Ֆազելի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ խաղաղության համաձայնագրի և Հայաստանի գործող Սահմանադրության միջև, իր գնահատմամբ, առկա իրավական անհամապատասխանության վերացումն անհրաժեշտ է խաղաղ գործընթացի անդառնալիությունն ու ձևավորված դե ֆակտո խաղաղության կայունությունն ապահովելու համար։

Ամիրբեկովը միաժամանակ նշել է, որ փոխադարձ վստահության ամրապնդումը, տնտեսական ու առևտրային կապերի զարգացումը և քաղաքացիական հասարակությունների միջև շփումները կարևոր են երկու երկրների բնակչությանը խաղաղության առավելությունները ներկայացնելու համար։ Նա անդրադարձել է նաև Ադրբեջանի և Նախիջևանի միջև տրանսպորտային հաղորդակցության վերականգնմանը միտված «Զանգեզուրի միջանցքին»՝ դրա բաղկացուցիչ մաս համարելով TRIPP նախագիծը։ Նրա խոսքով՝ այդ նախագիծը կարող է նպաստել տարածաշրջանային համագործակցությանն ու խաղաղության ամրապնդմանը։

Այս հայտարարություններին զուգահեռ, ըստ սկզբնաղբյուրի, Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարությունը շարունակում է հանդես գալ կոշտ պահանջներով և անցյալի վերաբերյալ հայտարարություններով։ Նյութում նաև նշվում է, որ Սյունիքի մարզի Շաքի գյուղում ադրբեջանցի զինծառայողը մտել է հայկական տուն, կրակել և ահաբեկել տան բնակչուհուն ու նրա երեխաներին։

Բաքուն ակտիվացնում է նաև միջազգային հարթակներում այն հարցերի առաջմղումը, որոնք, ըստ նյութի, ներառված չեն հայ-ադրբեջանական պաշտոնական օրակարգում։ ՄԱԿ-ի Նյու Յորքի կենտրոնակայանում Ադրբեջանի նախաձեռնությամբ անցկացվել է «Վերադարձի իրավունք և ապագաղութացում․ ուշացած պատմական արդարության վերականգնում» թեմայով համաժողով։

Միջոցառման ընթացքում Բաքվի նախաձեռնությունների խմբի ներկայացուցիչ Էլգյուն Հաջիևը հայտարարել է, որ «արևմտյան ադրբեջանցիների»՝ նախկին բնակության վայրեր վերադառնալու հարցը պետք է քննարկվի ՄԱԿ-ի համապատասխան կառույցների և միջազգային մեխանիզմների շրջանակում։ Նա վերադարձի իրավունքը բնութագրել է որպես մարդու հիմնարար իրավունք՝ այն կապելով ինքնության, արժանապատվության, պատմական հիշողության և մշակութային շարունակականության վերականգնման հետ։

Անվտանգության քաղաքականության հետազոտությունների կենտրոնի գլխավոր խմբագիր Ալի Մամեդովը նույնպես անդրադարձել է «արևմտյան ադրբեջանցիների վերադարձի հարցին»։ Նա խոսել է Հայաստանի տարբեր շրջաններում ադրբեջանական համայնքների, ինչպես նաև մզկիթների, գերեզմանատների, բնակավայրերի ու տեղանունների վերաբերյալ ադրբեջանական պնդումների մասին։

Համաժողովի մասնակիցները դիմում են ընդունել՝ ուղղված ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողներին։ Փաստաթղթում կոչ է արվում նպաստել «Արևմտյան Ադրբեջանի հետ կապ ունեցող մարդկանց անվտանգ, կամավոր, արժանապատիվ և կայուն վերադարձի համար պայմանների ստեղծմանը» և Հայաստանի տարածքում ադրբեջանական մշակութային, կրոնական ու պատմական ժառանգության պաշտպանությանը։

Սկզբնաղբյուրի գնահատմամբ՝ միջազգային հարթակներում հնչող կառուցողական հայտարարությունների և տեղում արձանագրվող լարվածության միջև հակասությունը խորանում է։ Նյութում պնդվում է, որ Բաքվի մոտեցումը խաղաղությունը ներկայացնում է ոչ թե որպես փոխադարձ հարգանքի ու իրավահավասարության վրա հիմնված գործընթաց, այլ որպես սեփական պայմանների առաջմղում։

Աղբյուր՝ 168.am