Հոդվածում քննարկվում են «Արցախ» և այլ բառերի կիրառման սահմանափակումները

Հոդվածում պնդվում է, որ ավտորիտար և տոտալիտար իշխանությունները սահմանափակումներ են կիրառում այն գաղափարների, բառերի ու արտահայտությունների նկատմամբ, որոնք կարող են սպառնալ իրենց դիրքերին։ Որպես պատմական օրինակ՝ նշվում է, որ Վատիկանը 16-րդ դարի կեսից հրապարակել է արգելված գրքերի ցուցակներ, որոնցում մի քանի հարյուրամյակ ընդգրկված է եղել ավելի քան 5200 գիրք։ Այդ արգելքը պաշտոնապես վերացվել է միայն 1966 թվականին։

Նյութում հիշատակվում է նաև, որ 16-րդ դարում Անգլիայի թագավոր Հենրի 8-րդը հրովարտակներով արգելել է մի քանի տասնյակ գրքեր, իսկ Ռուսաստանում բոլշևիկներն այդպիսի առաջին ցուցակը հրապարակել են 1922 թվականին։ Հոդվածի համաձայն՝ հետագայում գրաքննությունը ներառել է նաև արդեն հրատարակված գրքերի՝ գրադարաններից և գրախանութներից առգրավումը։

Հեղինակը պնդում է, որ Հայաստանում սահմանափակումների մի մասը թելադրվում է արտաքին ազդեցությամբ, և որպես դրա աղբյուր նշում է Ադրբեջանի ղեկավարության պահանջները։ Նյութում այս համատեքստում հիշատակվում են «Արցախ», «Արարատ», «ցեղասպանություն» և «Սարդարապատ» բառերը՝ որպես պատմական ու քաղաքական նշանակություն ունեցող ձևակերպումներ, որոնք, ըստ հոդվածի, Հայաստանում ներկայացվում են որպես «պատերազմ հրահրող» կամ «ռևանշիստական»։

Հոդվածում անդրադարձ է կատարվում նաև 1940-44 թվականներին Ֆրանսիայում գործող ռեժիմին՝ նշելով, որ այդ ժամանակ գրավոր և բանավոր խոսքի նկատմամբ սահմանափակումներ էին կիրառվում նացիստական Գերմանիայի քաղաքականության շրջանակում։ Միաժամանակ հեղինակը պնդում է, որ այդ օրինակը չի ներառել ֆրանսիական պատմության հերոսական էջերի ամբողջական ջնջման պահանջ։

Նյութի վերջում կանխատեսվում է, որ, ըստ հեղինակի, նման սահմանափակումների ենթակա բառերի ցանկը կարող է շարունակել ընդլայնվել, այդ թվում՝ դպրոցներում և բուհերում օգտագործվող ձևակերպումների շրջանակում։

Աղբյուր՝ aravot.am